Poslovne vesti - Crna Gora

Vlada usvojila smjernice ekonomske politike do 2029.

U Vladi poručuju da evropske integracije više nijesu samo spoljnopolitički cilj, već ključni pokretač ekonomskog razvoja i institucionalnih promjena.

Budući da je opredjeljenje 44. Vlade da Crna Gora postane punopravna članica Evropske unije 2028. godine, uz privremeno zatvaranje svih pregovaračkih poglavlja zaključno sa 2026. godinom, u diskusiji je naglašeno da evropska agenda prestaje da bude isključivo spoljnopolitički cilj, već postaje centralni okvir ekonomske politike i najsnažniji pojedinačni pokretač rasta, investicija i institucionalnih reformi.

"Kredibilitet srednjoročnog okvira počiva na ostvarenim rezultatima koji egzaktno svjedoče da je crnogorska ekonomija je u 2025. godini, uz rast od 2,7 %, u svim kvartalima rasla na nivou ili iznad prosjeka Evropske unije, uz rast investicija u osnovna sredstva od 11,0 % i nastavak realne konvergencije – BDP po stanovniku gotovo je udvostručen u posljednjih pet godina. Registrovana stopa nezaposlenosti je po prvi put jednocifrena i u maju 2026. godine iznosi 7,84 %, najniže od obnove nezavisnosti, dok je prosječna neto zarada dostigla 1.012 eura, uz realni rast od oko 40 % u pet godina, čime se Crna Gora svrstava među najdinamičnije ekonomije u poređenju sa regionom i EU", naveli su u Vladi.

Smjernicama makroekonomske i fiskalne politike se, kako navode u saopštenju, shodno osnovnom makroekonomskom scenariju, predviđa da će crnogorska ekonomija u srednjem roku prosječno godišnje rasti po stopi od 3,1% – odnosno 3,1 % u 2026, 3,0 % u 2027, 3,2 % u 2028. i 3,1 % u 2029. godini – uz usporavanje inflacije sa 3,3 % u 2026. na 2,0 % u 2028. i 2029. godini, odnosno prosječno oko 2,4 % u projektovanom periodu.

"Takva kretanja opredjeljuju fiskalni okvir u kojem javni prihodi rastu sa 3.576,8 miliona eura ili 41,6 % BDP-a u 2026, na 3.989,1 miliona eura ili 42,4 % BDP-a u 2029. godini. Istovremeno, ukupan limit budžetske potrošnje države kreće se od 3.158,0 miliona eura ili 36,8 % BDP-a u 2026, do 3.417,4 miliona eura ili 34,8 % BDP-a u 2029. godini – učešće potrošnje u BDP-u se, dakle, kontinuirano smanjuje, dok se unutar potrošnje sredstva preusmjeravaju ka kapitalnim izdacima i rashodima sa najvećim doprinosom rastu, uz redovno usklađivanje penzija i socijalnih davanja i jačanje finansiranja zdravstvenog sistema", naglasili su u saopštenju.

Rezultat je budžetski deficit koji se kontinuirano smanjuje – sa 3,7 % BDP-a u 2026. na 3,2 % BDP-a u 2029. godini, uz smanjenje primarnog deficita sa 1,7 % na 0,6 % BDP-a – i koji je u cjelosti generisan finansiranjem kapitalnih i razvojnih projekata. Suficit tekuće budžetske potrošnje ostvaruje se u svim godinama projekcija i raste sa 110,1 miliona eura (1,3% BDP-a) u 2026. na 214,9 miliona eura (2,2% BDP-a) u 2029. godini. Drugim riječima, država se ne zadužuje za potrošnju, već za imovinu – infrastrukturu kojom se trajno povećava ekonomski potencijal zemlje.

Isti pristup, ističu, primjenjuje se i u upravljanju javnim dugom. Privremeni rast duga na 68,0 % BDP-a u 2026. godini rezultat je, kako su naglasili, promišljene strategije pretfinansiranja obaveza koje dospijevaju u 2027. godini – prije svega euroobveznice od 750 miliona eura – i formiranja fiskalne rezerve, čime se rizik refinansiranja minimizira i izbjegava zaduživanje pod pritiskom tržišnih okolnosti.

"Već od 2027. godine dug se smanjuje i na kraju 2029. godine iznosi 59,9 % BDP-a – ispod kriterijuma fiskalne odgovornosti od 60 % – uz neto javni dug od 56,4 % BDP-a i izuzetno stabilnu strukturu u kojoj je 99,7 % duga denominovano u eurima, čime je valutni rizik praktično eliminisan", zaključuju u izvještaju Vlade.